Varikosel Nasıl Sınıflandırılır?

Varikosel, fizik muayene bulgularına göre derecelendirilir. Bu sınıflandırma hem tanı hem de tedavi planlaması için önemlidir. En yaygın kullanılan sistem, Dubin ve Amelar sınıflandırmasıdır ve varikoseli üç klinik evreye ayırır.

Ayrıca fizik muayenede tespit edilemeyen ancak Doppler ultrasonografi ile saptanan "subklinik varikosel" de ayrı bir kategori olarak değerlendirilir.

Varikosel Evreleri Detaylı İnceleme

Subklinik Varikosel

Tanım: Fizik muayenede palpe edilemez, sadece Doppler ultrasonografi ile tespit edilir.

  • Asemptomatik
  • Klinik önemi tartışmalı
  • Genellikle tedavi gerektirmez
  • Düzenli takip önerilir

Grade 1 (Hafif)

Tanım: Sadece Valsalva manevrası (ıkınma) sırasında palpe edilebilir.

  • Ayakta ve ıkınırken ele gelir
  • Genellikle semptom vermez
  • Sperm kalitesini etkileyebilir
  • İnfertilite varsa tedavi düşünülür

Grade 2 (Orta)

Tanım: Valsalva manevrası olmadan, ayakta rahatça palpe edilir.

  • Ayakta durmakla ele gelir
  • Hafif ağrı veya rahatsızlık olabilir
  • Sperm parametrelerini etkiler
  • Tedavi genellikle önerilir

Grade 3 (İleri)

Tanım: Gözle görülebilir, belirgin kitle şeklinde.

  • Gözle görülür şişlik
  • Belirgin ağrı ve rahatsızlık
  • Testis atrofisi riski yüksek
  • Cerrahi tedavi kesinlikle önerilir

Evrelere Göre Karşılaştırma

Özellik Subklinik Grade 1 Grade 2 Grade 3
Muayene Bulgusu Palpe edilmez Valsalva ile palpe Ayakta palpe Gözle görülür
Tespit Yöntemi Sadece USG Muayene + USG Muayene + USG Muayene + USG
Semptomlar Yok Nadiren Hafif-Orta Belirgin
Sperm Etkisi Tartışmalı Olabilir Sık Çok sık
Testis Atrofisi Nadir Nadir Olabilir Risk yüksek
Tedavi Önceliği Düşük Orta Yüksek Çok yüksek

Tedavi Endikasyonları

Varikosel tedavisi kararı sadece evreye göre değil, çeşitli faktörlerin birlikte değerlendirilmesiyle verilir:

Tedavi Önerilen Durumlar

  • Palpabl varikosel (Grade 1, 2 veya 3) + anormal semen analizi
  • İnfertilite şikayeti olan çiftlerde erkek faktörü
  • Ağrı ve rahatsızlık semptomları
  • Adolesanlarda ipsilateral testis atrofisi (>%20 volüm farkı)
  • İlerleyici testis küçülmesi

Takip Önerilen Durumlar

  • Subklinik varikosel + normal semen analizi
  • Asemptomatik Grade 1 + normal sperm değerleri
  • Fertilite planı olmayan asemptomatik hastalar
  • Tek testiküler ven genişlemesi
Bireysel Değerlendirme

Her hasta için tedavi kararı bireysel olarak verilmelidir. Varikosel derecesi, semen analizi sonuçları, hastanın yaşı, eşinin yaşı, fertilite planları ve semptomlar birlikte değerlendirilir.

Evrelere Göre Prognoz

Genel olarak, daha yüksek grade varikosellerde ameliyat sonrası sperm parametrelerinde daha belirgin iyileşme görülür. Bunun nedeni, başlangıçtaki bozulmanın daha fazla olması ve düzeltme potansiyelinin yüksek olmasıdır.

Evre Sperm İyileşmesi Hamilelik Oranı Notlar
Grade 1 %50-60 %25-35 Başlangıç değerlerine bağlı
Grade 2 %60-70 %30-45 İyi yanıt beklenebilir
Grade 3 %70-80 %35-50 En belirgin iyileşme

Varikosel Evreleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Varikosel derecesi ile yaptığı olumsuz etki her zaman paralel değildir. Grade 1 varikosel bile sperm kalitesini ciddi şekilde etkileyebilirken, bazı Grade 3 varikosellerde sperm değerleri normal olabilir. Bu nedenle sadece evreye bakılmaz, semen analizi ve klinik bulgular birlikte değerlendirilir.

Hayır, subklinik varikosel (sadece ultrasonla tespit edilen, el muayenesinde saptanmayan) genellikle ameliyat gerektirmez. Bilimsel çalışmalar, subklinik varikosel ameliyatının sperm parametrelerinde anlamlı iyileşme sağlamadığını göstermektedir.

Evet, varikosel etkilerini yıllar içinde artırarak gösterir. İlk çocuk olsa bile varikosel tedavi edilmediyse ikinci çocuk olmayabilir. Buna "sekonder infertilite" denir ve varikosel en sık nedenlerden biridir. Tedavi sonrası ikinci çocuk şansı artar.

Grade 3 varikosel gözle görülür düzeyde olduğundan genellikle belirgin semptomlar ve sperm kalitesinde bozulma eşlik eder. Bu nedenle cerrahi tedavi çoğunlukla önerilir. Mikrocerrahi varikoselektomi ile %99 üzeri teknik başarı oranı elde edilir.

Bilimsel Kaynaklar

  1. Dubin L, Amelar RD. Varicocele size and results of varicocelectomy in selected subfertile men with varicocele. Fertil Steril. 1970.
  2. EAU Guidelines on Male Infertility 2023. European Association of Urology.
  3. WHO Manual for the Standardized Investigation, Diagnosis and Management of the Infertile Male. 2000.
  4. Practice Committee of ASRM. Report on varicocele and infertility. Fertil Steril. 2014.

Varikosel Tedavisi İçin Randevu Alın

30 yılı aşkın deneyim ve 6000+ başarılı ameliyat ile size özel tedavi planı oluşturalım.