Varikosel-infertilite ilişkisi, ameliyat sonrası beklenen iyileşme ve hamilelik oranları.
Varikosel, erkeklerde en sık görülen düzeltilebilir infertilite nedenidir. İnfertil erkeklerin yaklaşık %35-40'ında varikosel saptanır. Varikosel, birden fazla mekanizma aracılığıyla sperm üretimini ve kalitesini olumsuz etkiler.
Genişlemiş venler, testis etrafında "ısıtıcı battaniye" etkisi yaratır. Testisler, optimal sperm üretimi için vücut sıcaklığından 2-3°C düşük olmalıdır. Artan sıcaklık, spermatogenezi bozar.
Kan stazı ve hipoksi, reaktif oksijen türlerinin (ROS) artmasına neden olur. Bu serbest radikaller, sperm DNA'sına, membranına ve mitokondrisine zarar vererek fonksiyonu bozar ve DNA fragmantasyonunu artırır.
Böbrek ve adrenal bezlerden gelen metabolitler (katekolaminler, prostaglandinler) geriye doğru akarak testis dokusuna ulaşır ve sperm üretim hücrelerine zarar verir.
Varikosel, Leydig hücrelerinin fonksiyonunu bozarak testosteron üretimini olumsuz etkileyebilir. Düşük intratesticular testosteron, spermatogenezi baskılar.
Varikosel, semen analizindeki birden fazla parametreyi olumsuz etkiler:
| Parametre | Normal Değer (WHO 2021) | Varikosel Etkisi | Ameliyat Sonrası |
|---|---|---|---|
| Sperm Sayısı | ≥16 milyon/mL | Oligospermi (düşük sayı) | %60-80 artış |
| Toplam Motilite | ≥42% | Astenozoospermi (düşük hareket) | %40-60 artış |
| Progresif Motilite | ≥30% | Belirgin azalma | Belirgin artış |
| Normal Morfoloji | ≥4% | Teratozoospermi (anormal şekil) | %20-40 iyileşme |
| DNA Fragmantasyonu | <30%< /td> | Artmış hasar | Belirgin azalma |
| Semen Hacmi | ≥1.4 mL | Genellikle normal | Değişmez |
Tek taraflı varikosel bile her iki testisi etkileyebilir. Bunun nedeni, artan skrotal sıcaklık ve dolaşımdaki toksik metabolitlerin her iki testise ulaşmasıdır.
Mikrocerrahi varikoselektomi sonrası sperm kalitesindeki iyileşme, bilimsel çalışmalarla kanıtlanmıştır. Ancak iyileşme bireysel farklılıklar gösterir ve bazı faktörlere bağlıdır.
| Sonuç Ölçütü | İyileşme Oranı | Süre |
|---|---|---|
| Semen parametrelerinde iyileşme | %60-80 | 3-6 ay |
| Sperm sayısında artış | Ortalama 2-3 kat | 3-12 ay |
| Doğal hamilelik | %30-50 | 12 ay içinde |
| Testosteron artışı | %100-140 | 6-12 ay |
Varikosel tedavisi, yardımcı üreme tekniklerinin (IUI, IVF, ICSI) başarı oranlarını da olumlu etkiler:
Meta-analizler, varikosel onarımının spontan hamilelik oranlarını yaklaşık 2.8 kat artırdığını göstermektedir. Ayrıca non-obstrüktif azospermili hastaların %30-50'sinde ameliyat sonrası ejekülatta sperm görülebilir.
Varikosel sadece sperm üretimini değil, testosteron sentezini de olumsuz etkileyebilir. Birçok çalışma, varikoselektomi sonrası serum testosteron düzeylerinde artış bildirmiştir.
Varikosel tedavisi sonrası bu semptomlar iyileşebilir, ancak ana endikasyon infertilite olmalıdır. Sadece testosteron düşüklüğü için varikoselektomi tartışmalıdır.
30 yılı aşkın deneyim ve 6000+ başarılı ameliyat ile size özel tedavi planı oluşturalım.